Iedereen gezonder? Het kan wél 😊
Deze week had de ICT&Health World Conference zijn tenten weer opgeslagen op de Brightlands Maastricht Health Campus. Duizend wetenschappers, professionals en ondernemers uit de hele wereld verkenden hier de grenzen van ‘digitale zorg’. En de tweede dag daarvan vervulde mij met hoop. Nee, ik geloof niet in digitalisering als almachtige ‘tech fix’. En nee, we zijn er nog lang niet. Maar als talent en visie elkaar treffen, mag je ambitie tonen. En die kan zomaar beginnen in Brightlands! De plek waar Maastricht UMC+ zich specialiseert in preventie, de plek waar de Universiteit Maastricht zich – om te beginnen in Heerlen – gaat toeleggen op ‘transforming regions’ én de plek die steeds betere banden heeft met Den Haag.
Geloof in gekken
“Ik wil miljoenen mensen helpen,” zegt Neeti Mishra monter. Zij won met haar platform Honeycomb de Health Impact Accelerator Award. Honeycomb helpt mensen de juiste mentale hulp te vinden. Minister Jan Anthonie Bruijn reageerde enthousiast: “Met jullie grootse idee kan dat ook, dus laat niets je tegenhouden! Dat deed Van Leeuwenhoek ook niet” en hij overhandigde haar de prijs. De minister van VWS is van origine patholoog en weet waar hij het over heeft als het gaat om innovatie in de zorg.
Hij hield een gloedvol en geestig betoog voor steun aan ‘gekke’ visionairs zoals Antoni van Leeuwenhoek (uitvinder van de microscoop) of zijn eigen mentor Philip Hoedemaker (deze legde al in 1986 een unieke medische database aan). “Impossible things never happen! Laat niemand die zogenaamde gekken stoppen!”
Slim, stoer, samen
Bruijn vervolgde met: “Ik zie hoe mijn vak dankzij AI goedkoper wordt, steeds nauwkeuriger én 24/7 beschikbaar is. Dat wil iedereen: patiënt, arts, verzekeraar. En als we samenwerken, wordt dit realiteit.” Hij deed er richting de winnares een schepje bovenop: “Ik help je graag om de juiste partners te vinden, dus kom vooral koffie drinken met mij.” Neeti was daar blij mee, want haar belangrijkste les tot nu toe is dat je als vernieuwer je hele ecosysteem moet betrekken: “That was key to our success!”
Extreem leven: extreem leerzaam
Bruijns speech en zijn gesprekje met Neeti vormden de aftrap van de tweede congresdag. Een hoogtepunt was voor mij de keynote van Jack Kreindler. In extreme experimenten combineert hij technologie en AI tot nieuwe zorgmodellen. Zo onderzocht hij op de Zuidpool hoe ons lichaam reageert op de barre omstandigheden daar. Kreindler pleit voor 'extreme' preventie: lang leven is per se het doel, maar wel het verkorten van de tijd dat we ziek zijn. Dat wil ieder mens, én het is een maatschappelijke noodzaak. “Maar wetenschappelijke feiten zijn niet genoeg, mensen hebben inspirerende verhalen nodig.” Vandaar zijn Zuidpool-expeditie, waar de belangrijkste moraal van het verhaal was: om te leven in extreme omstandigheden zijn de mensen om je heen de meest onmisbare factor. Data en technologie maken monitoring makkelijk, maar alleen dankzij empathie en samenwerking kom je vooruit. Laat die Jack dat nog maar eens komen vertellen in onze wijken met extreme leefomstandigheden!
Niet de early adopters, maar de laggards
Daarna zette Helen Mertens de factor ‘empathie’ vol in de schijnwerpers. De bestuursvoorzitter van Maastricht UMC+ liet zien hoe digitalisering van zorg niet automatisch leidt tot betere toegang tot zorg. 400.000 mensen hebben een IQ onder de 70, Nederland telt 2 miljoen laaggeletterden en 1 op 20 kinderen heeft dyslexie. Zonder aandacht voor die verschillen leidt digitale zorg juist tot uitsluiting. Mertens vroeg zich terecht af: moet de gebruiker of de ontwerper van apps zich aanpassen? Ontwerp en implementatie moeten beginnen bij de mens, niet met techniek. Als lichtend voorbeeld noemt ze het programma ‘Digitaal mee in de zorg’ van het Citrien-fonds. Daarin wordt digitale zorg ontworpen mét de patiënt. Niet voor early adopters, maar juist voor laggards… En dat vraagt veel vertrouwen.
Geduldig ongeduldig
Vertrouwen stond ook op het programma. Mohammad Al-Ubaydli is oprichter van ‘Patients Know Best’, ’s werelds grootste bedrijf in persoonlijke gezondheidsdata. Maandelijks beginnen bij hem 100.000 nieuwe mensen hun medische data te uploaden. Hij weet uit ervaring dat dit succes wordt bepaald door governance en eigendom, en niet door techniek alleen. In het Verenigd Koninkrijk heeft de overheid controle over alle patiëntendata en dat geeft de mensen veel vertrouwen. Helaas is de overheid slecht in het gebruiksvriendelijk maken van apps. De oplossing: laat private partijen apps ontwikkelen, maar wel met een herkenbaar overheidsjasje. Mohammed noemt zichzelf ‘geduldig ongeduldig’: het duurt even (hij werkt hier al aan sinds 2008), maar dan heb je ook wat. In de VS is het precies andersom: daar is niets centraal geregeld en heeft de markt het primaat. De apps zijn er geweldig mooi en makkelijk, maar worden niet vertrouwd. Het gevolg: daar worden nauwelijks data gedeeld.
Wat werkt, wat is veilig?
Wat ook flink bijdraagt aan het vertrouwen, is onafhankelijke toetsing . Zonder tests, overzicht en inbedding verliezen professionals en patiënten het vertrouwen in digitale zorg. Er bestaan al duizenden gezondheidsapps… welke zijn goed, welke niet, welke zijn veilig, welke niet? Liz Ashall Payne test met haar bedrijf ORCHA al die gezondheidsapps, zodat ze een keurmerk kunnen krijgen.
En dus...?
Deze snapshots sluiten goed aan op de puzzels die duizenden onderzoekers, ondernemers en studenten in Brightlands dagelijks leggen. Wat weerhoudt ons ervan om de ambitie ‘iedereen gezonder’ met meer vlagvertoon te verkondigen? Ik ben er van overtuigd dat zo'n gezamenlijke droom heel wat mensen hier zal brengen en houden.
P.S.
Als je dit een boeiend stukje vindt, zijn sommige andere 'proeverijtjes' misschien ook wel wat voor jou. Je vindt ze allemaal hier.
