In de communicatie en marketing is dit motto inmiddels aardig doorgedrongen. En het motto is natuurlijk veel breder toepasbaar: je koopt zelf ook geen apparaat vóór je weet wat je gaat maken, schakelt geen willekeurige advocaat in voor een willekeurig geschil en ontwikkelt geen app als je niet weet wie die gaat gebruiken. Kortom: je zint eer je begint.
Een bijeenkomst voor betrokken bewoners of ondernemers organiseer je dus ook niet als je nog niet hebt bepaald wat je wilt bereiken. Althans, dat zou je denken. Want dat laatste blijkt vaak nog best behelpen.
"We gaan de buurten in!"
Laatst hoorde ik het een bestuurder nog zeggen. Zij vond dat haar organisatie 'de aansluiting kwijt' was. Maar ik dacht “Waar moet dat toe leiden?” Wat je ook vaak hoort, is “We moeten zichtbaarder zijn” Oké, maar waarmee precies? Of: “We gaan de burger betrekken.” Maar kan die daadwerkelijk iets bijdragen?
Informatieavonden, buurtbrainstorms en zelfs jubileumfeesten zijn net zulke strategische investeringen als apparaten, advocaten of apps. Zonder helder beeld van de bedoeling, is het onmogelijk om aantoonbaar succes te oogsten.
Het Kasteel van Bets
Stakeholdermanagement
Die parallel tussen participatie en communicatie is voor mij de essentie van de leergang ‘Stakeholdermanagement’ van Ewoud Monbaliu en Stef Steyaert. Daarvan beleefden we vorige week in het dertiende-eeuwse Kasteel van Bets de tweede tweedaagse. We brachten de theorie die we vorige maand hadden geleerd in de praktijk en zetten onze tanden in drie ambitieuze vraagstukken:
- Hoe zet je de eiwittransitie op de kaart bij lokale overheden?
- Hoe vergroot je het vertrouwen in de politiek tijdens een groot infraproject?
- Hoe verbeteren stedelijke organisaties samen de buitenschoolse opvang?
We gingen die pittige puzzels te lijf met de spannende werkvormen uit de toolkit die we eerder hadden besproken:
- “We nodigen bewoners uit voor een World Café.”
- “We moeten voortbouwen op wat goed gaat, daar past de Appreciative Inquiry perfect bij.”
- “Mijn burgemeester wil de eerste ideeën voor Kerst al ophalen in een Town Hall Meeting.”
Elke werkvorm zijn eigen rol
Stuk voor stuk schitterende instrumenten. Stuk voor stuk met voor- en nadelen. Een World Café leent zich niet voor heftig gepolariseerde onderwerpen, een Appreciative Inquiry vereist ervaring met het onderwerp en een Town Hall Meeting organiseer je niet bij de start van een proces. Zo ondervonden we aan den lijve dat je bij het ontwerp van een participatieproces diep moet nadenken over:
- het exacte doel
- de aard van het onderwerp
- de reële context
- het aantal mensen dat je wilt betrekken
Want: wanneer staat iets 'op de kaart'? Is 'eiwittransitie' als thema niet te breed? Kún je wel vertrouwen winnen met een infraproject waarvoor – bijna per definitie – te weinig tijd en geld is? Moet je alle ouders betrekken bij de organisatie van buitenschoolse opvang?
AI-visualisaties van 'stakeholdermanagement'
Regisseurs nodig!
‘Stakeholdermanagement’ is in opkomst. Wat logisch is, in onze steeds complexere wereld. In Vlaanderen heeft men er al wat langer ervaring mee: in 2011 organiseerde David Van Reybrouck (sinds kort Denker der Nederlanden) daar al zijn baanbrekende G1000 burgertop.
Dit nog vrij jonge vak wordt vaak ingezet voor vraagstukken die we traditioneel ‘oplossen' met communicatie: betrokkenheid creëren, vertrouwen herstellen, samenwerking stimuleren. En ís ‘stakeholdermanagement’ daarmee niet een vorm van communicatie? Of staat het op zichzelf? Ik vraag het Ewoud, Stef en mijn elf mede-cursisten als we de leergang eind deze maand afsluiten.
En hoe denk jij hierover?
Lees ook:
